Umowy B2B po reformie PIP: inwentaryzacja umów przed lipcem…

Umowy B2B po reformie PIP: inwentaryzacja umów przed lipcem 2027

27 października 20263 min

Ostatnia weryfikacja: 27 października 2026 r.

Pomoc w pracy, a nie porada księgowa, podatkowa, prawna ani kadrowa. Sprawdź ją pod kątem własnych zasad, umów i obowiązków.

Od 8 lipca 2026 r. okręgowy inspektor pracy może w drodze decyzji stwierdzić istnienie stosunku pracy tam, gdzie zawarto umowę cywilnoprawną, a praca jest świadczona w warunkach umowy o pracę. Ustawa daje też firmom 12 miesięcy na dobrowolne uporządkowanie takich umów. Ten tekst streszcza, co wynika z ustawy, i proponuje sposób na przegląd własnych umów. Nie ocenia, czy konkretna umowa jest umową o pracę: to zawsze wymaga analizy prawnej konkretnego przypadku.

Co mówi ustawa

Zmiany wprowadziła ustawa z dnia 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2026 poz. 473), ogłoszona 7 kwietnia 2026 r.

Wejście w życie: zasadnicza część ustawy wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia (art. 20), czyli 8 lipca 2026 r. Kilka przepisów organizacyjnych obowiązuje od dnia następującego po ogłoszeniu.
Decyzja okręgowego inspektora pracy: nowy art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy o PIP pozwala stwierdzić, w drodze decyzji, istnienie stosunku pracy, gdy zawarto umowę cywilnoprawną lub gdy osoba faktycznie świadczy pracę w warunkach z art. 22 § 1 Kodeksu pracy. Warunkiem wydania decyzji jest niewykonanie wcześniejszego polecenia inspektora pracy. Od decyzji przysługuje odwołanie do sądu.
Umowy trwające: do umów cywilnoprawnych zawartych przed wejściem ustawy w życie i trwających w tym dniu stosuje się nowe przepisy (art. 14).
Dobrowolne uporządkowanie: podmiot, który w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy dobrowolnie zawrze umowę o pracę tam, gdzie stosunek spełnia wszystkie cechy stosunku pracy, nie podlega odpowiedzialności z art. 281 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy (art. 16). Termin liczy się od 8 lipca 2026 r., więc upływa w lipcu 2027 r.
Wyższe grzywny: ta sama ustawa podnosi grzywnę za wykroczenia z art. 281 § 1 Kodeksu pracy z przedziału 1 000 do 30 000 zł do przedziału 2 000 do 60 000 zł.

Checklista inwentaryzacji umów

Lista porządkuje informacje, które przydadzą się Tobie i Twojemu prawnikowi. Nie zawiera kryteriów rozstrzygających.

Zbierz wszystkie aktywne umowy z osobami fizycznymi: zlecenia, umowy o świadczenie usług, umowy z jednoosobowymi działalnościami (B2B), umowy o dzieło.
Dla każdej umowy zapisz podstawowe dane: strony, datę zawarcia, okres trwania, rodzaj umowy, wynagrodzenie i sposób rozliczenia.
Opisz faktyczny sposób współpracy: kto ustala godziny i miejsce pracy, czyje narzędzia są używane, kto wydaje polecenia, czy osoba może wskazać zastępcę.
Zaznacz umowy trwające od dawna lub odnawiane bez zmian, także z osobami, które wcześniej były zatrudnione na umowę o pracę.
Zbierz dokumenty towarzyszące: aneksy, regulaminy, korespondencję o zakresie pracy.
Przekaż zestawienie prawnikowi lub doradcy i ustal z nim harmonogram decyzji przed lipcem 2027 r.
Wyznacz osobę odpowiedzialną za aktualizację rejestru po każdej nowej umowie.

Do zebrania tych danych możesz użyć naszego szablonu: rejestr umów. Szablon niczego nie kwalifikuje; pomaga mieć wszystkie umowy w jednym miejscu.

Jak pomaga Flowtly

We Flowtly umowy z członkami zespołu, ich daty, aneksy i dokumenty są w jednym miejscu, razem z czasem pracy i nieobecnościami. Dzięki temu łatwiej przygotować pełny obraz współpracy na potrzeby przeglądu. Więcej: umowy pracownicze we Flowtly.

Źródło

Ustawa z dnia 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2026 poz. 473 (art. 1, art. 3, art. 14, art. 16, art. 20).